خاتمی در دهمین سالگرد دوم خرداد:باید از تشریفاتیشدن انتخابات نگران بود
پارلماننیوز: سیدمحمد خاتمی گفت: اگر سخنی از دوم خرداد میگویم منهای شخصی است كه در دوم خرداد مطرح شد و آن فرد خود را مشمول هیچ فضیلتی نمیداند؛ الا خضوع در برابر انسانها و خدمتگزاری به ملت.
به گزارش ایسنا، رییسجمهور سابق كشورمان كه در مراسم بزرگداشت دهمین سالگرد حماسهی دوم خرداد سخن میگفت، با سلام به حاضران و همهی ملت ایران و كسانی كه دلشان به عشق رهایی و سعادت انسان میتپد، سخنانش را آغاز كرد و با یادآوری اینكه ما در تاریخ و با تاریخ زندگی میكنیم، گفت: اینكه حوادث تاریخی، مظهر حقیقت تاریخی هستند یا محرك آن و یا هردو و اینكه كدامیك بر تاریخ حاكم است و جایگاه ارادهی انسان در این میان چیست، مسالهایست درازدامن كه در حوصلهی این جلسه نمیگنجد.
وی با بیان اینكه حوادث به هر صورت اینكه زادهی تاریخ باشند و یا زاییدهی آن، نقش مهمی در تاریخ دارند، یادآور شد: گاه لحظات تكرارشوندهی دائمی تاریخ تقویمی با حوادثی همراه میشود كه آن را بسیار معنادار میكند.
خرداد تكرارشونده
رییس موسسه بینالمللی گفتوگوی فرهنگها و تمدنها ادامه داد: خرداد یكی از این مقاطع و لحظات تكرارشوندهی تقویم تاریخی است و دست كم در سرنوشت و سرگذشت دوران معاصر، خرداد بستر و ظرف حوادثی بود كه تاثیر زیادی بر ما، منطقه و جهان داشتهاند.
مردی كه با خرداد آمد و با خرداد رفت
رییسجمهور سابق كشورمان در ادامه با نقبی به حادثهی 15 خرداد و تاثیرات آن اظهار داشت: این حادثه در واقع آغاز انفجار یك نهضت كه دست آخر به پیروزی هم رسید، با محوریت انسانی والا و بزرگ بود.
خاتمی همچنین از 14 خرداد به عنوان رویدادی بزرگ كه در سومین ماه از تقویم تاریخی ایران جای گرفته نام برد و گفت: 14 خرداد سالروز رحلت همان بزرگواری است كه سلسلهجنبان واقعهی تاریخی 15 خرداد بود.
وی با بیان اینكه حادثهی 15 خرداد در كنار ناگواربودن، نكتهی مهمی داشت كه هنوز تحلیلگران به صورت شایسته و بایسته به آن نپرداختهاند، به بدرقهی تاریخی بنیانگذار جمهوری اسلامی از سوی مردم ایران اشاره كرد كه در كنار تمام تنگناهای بعد از انقلاب و هزینههای سنگینی كه ملت بعد از جنگ تحمیلی پرداخته بودند، باشكوهتر از مراسم استقبالشان از امام راحل برگزار شد.
خاتمی در ادامه با طرح این پرسش كه راز و رمز این اتفاق چه بوده و ملت بزرگوار ایران بر چه اساسی تصمیماتی را میگیرند و با صدای بلند آن را اعلام میكنند؟ اظهار داشت: این شخصیت (امام راحل) چه ویژگیهایی از ملت را رهبری میكرد؟ این مسالهای است كه باید در جای خود بررسی شود.
گوهر تابناك پیشانی ملت ایران
وی همچنین از سوم خرداد به عنوان حماسهای بزرگ كه در دل دفاع مقدس شكل گرفت، نام برد و با اشاره به آنچه ملت ایران در دوران دفاع مقدس به نمایش گذاشت، اظهار داشت: ملت ایران اگرچه در دوران دفاع مقدس خیلی هزینه داد، اما نه عزت خود را از دست داد و نه یك سانتیمتر مربع از خاك خود را.
به گزارش ایسنا خاتمی همچنین حماسهی سوم خرداد را گوهر تابناكی كه بر پیشانی ملت ایران همواره میدرخشد معرفی كرد و اظهار داشت: كسانی كه در صحنه بودند میدانند كه حماسهی خرمشهر چه حادثهی بزرگی بود.
هیچ فضیلتی ندارم الا خضوع در برابر مردم
رییسجمهور سابق كشورمان در ادامه به تبیین نگاه خود به واقعهی دوم خرداد 76 پرداخت و گفت: اگر سخنی از دوم خرداد میگویم منهای شخصی است كه در دوم خرداد مطرح شد و آن فرد خود را مشمول هیچ فضیلتی نمیداند؛ الا خضوع در برابر انسانها و خدمتگزاری به ملت.
ایرانیان دوستدار مردمسالاری دینی
به گزارش ایسنا رییسجمهور سابق كشورمان با تحلیل دوم خرداد گفت: از دو منظر دوم خرداد را تحلیل میكنم؛ یكی اینكه در آن روز انتخابات برگزار شد؛ انتخاباتی كه بارها برگزار شده و میشود اما پیدایش پدیدهای به نام انتخابات درخور توجه است. در این امر دوم خرداد و دیگر روزهایی كه در آن انتخابات برگزار شده، مشترك هستند. كشوری كه در زمان طاغوت، استبدادزده بود و استخوانهایش خورد و شكسته شده بود، در اثر انقلاب تصمیم گرفت سرنوشتش را خود رقم بزند و انتخابات، رمز حاكمیت مردم بر سرنوشت خویش است كه یك حادثهی مهم در كشور ما محسوب میشود.
وی با بیان اینكه انتخابات حادثهی مهمی در كشور ما در جهت خاصی است كه ملت ایران حداقل در 200 سال گذشته داشته است، گفت: این ملتی است كه دوست دارد مردمسالاری سازگار با هویت دینی او باشد و این یك امر بدیع است و خواست مردمسالاری نیز امری بدیع و گفتمان آن جهانشمول است.
رییسجمهور سابق كشورمان اظهار داشت: آنچه در غرب اتفاق افتاد، تنها صورتی از صورتهای دموكراسی است و نه هیچكس میتواند و نه هیچكس میخواهد غیر از دموكراسی را انتخاب كند. ملت ایران نیز چنین هستند، با این خصوصیت كه علاقهمند هستند این مردمسالاری با دین، تاریخ و فرهنگ آنها منطبق باشد.
خرداد معنادار...
خاتمی با بیان اینكه دوم خرداد نیز یكی از مظاهری بود كه انتخابات در آن صورت گرفت، اما با ویژگی مهم، خاطرنشان كرد: تاكید میكنم بر اینكه در این خصوصیات، چشم خود را به روی فردی كه انتخاب شد ببندید و به مسائل دیگر توجه كنید. دوم خرداد اولا انتخابی معنادار بود. همهی انتخابات مهم است اما معناداری این انتخابات امر دیگریست كه آن را از سایر انتخاباتها متفاوت میكند.
رقابتیترین انتخابات
وی ادامه داد: انصاف این است كه اگر نگوییم انتخابات دوم خرداد، تنها انتخابات (البته در عرصهی ریاستجمهوری كه مهمترین قوه را در یك نظام دموكراتیك به عهده میگیرد) بود، میتوانیم بگوییم تقریبا تنها انتخاب رقابتی جدی بود؛ رقابتی سخت و نفسگیر، و آنچه حاصل شد برخلاف انتظار یا تحلیلی بود كه خیلیها داشتند. در دوم خرداد اگر آرا به هم نزدیك بود این معناداری وجود نداشت و یا اگر این دو انتخابات دو مرحلهای میشد و رای در 15 درصد مشخص میشد، معناداری نداشت؛ اما تردیدی نیست كه در دوم خرداد یك روش، یك بینش و یك منش انتخاب شد؛ اما اینكه توانسته است خواستههای مردم را برآورد یا نه، مسالهی دیگریست.
اتحاد بزرگ ایرانیان
خاتمی، انتخابات دوم خرداد را مظهر اتحاد ملی خواند و گفت: امسال نیز با هوشیاری درستی، نام اتحاد ملی انتخاب شده است. جز خود انقلاب كه شاهد اتحاد عجیبی در آن بودیم كه جهان را شگفتزده كرد، در سایر مسائل سیاسی بدون هیچ تعصبی باید بگویم هیچگاه مانند دوم خرداد صاحب اتحاد ملی نبودیم. همهی مردم، همهی طبقات و به ویژه نسل جوانی كه حتی انقلاب را درك نكرده بود، در این حماسه شركت كرد؛ اتحادی كه با هر دیدی به آن نگاه كنیم، نمیتوانیم آن را نادیده بگیریم.
خوش ندارم از گذشته بگویم
وی با بیان اینكه دوم خرداد توانست همهی تهدیدها را كه در آن زمان فراوان بود و هنوز هم هست به فرصت تبدیل كند، خاطرنشان كرد: من در اینجا درصدد بیان دستاوردهای اقتصادی، امنیتی، آزادی و پیشرفت كشور و دستاوردهای بینالمللی حاصل از دوم خرداد نیستم و البته نمیخواهم بگویم این حادثه عزت مردم ایران را در جهان بالا برد یا نه و نمیخواهم بگویم در این جریان، ملت ایران چهرهی قاطع خود را نشان داد یا خیر. خوش هم ندارم در این مورد صحبت كنم، البته مقایسهی دستاوردهای دوم خرداد با قبل و بعد از آن كار سختی نیست.
رییسجمهور سابق كشورمان در عین حال به كاستیهای دوم خرداد اشاره كرد و گفت: یكی از مشكلات بزرگ تاریخی ما كه هنوز هم وجود دارد، تشتت فكری در عرصهی جریان دوم خرداد است كه هنوز هم در جامعه وجود دارد كه البته به جامعهی ما اختصاص ندارد. مشكل بزرگ رهاییبخشی و اصلاحخواهی مردم ایران است كه در میان دو جریان سنتپرستی و سنتستیزی قرار دارد كه این دو جریان، نظام فكری مشخصی دارند.
وی اضافه كرد: اصلاحات در این میان در میان این دو سنت سنتپرستی و سنتستیزی با توجه به اینكه تازه است و از دل تاریخ برمیآید و هنوز هم ادامه دارد، به یك تفكر مدون نیاز دارد و متاسفانه برخی از تحلیلها به این تشتت و داوریها میافزاید.
ادعا میكنم و میتوانم ثابت كنم...
خاتمی در ادامه ضعفی را كه به گفتهی وی به طور طبیعی در برنامههای جریان دوم خرداد وجود داشت، یكی دیگر از كاستیهای این جریان عنوان كرد و افزود: البته من ادعا میكنم و میتوانم ثابت كنم كه دارای بابرنامهترین دولت بعد از انقلاب {بودهام} و منسجمترین و سنجیدهترین و كارشناسانهترین برنامهها در بعد از انقلاب، در دولتهای حاصل دوم خرداد بود.
خاتمی افزود: چه در گام اول و چه در گام دوم و چه در دو برنامهای كه توسط دولت اصلاحات با حضور كارشناسان تدوین شد و یك برنامهی آن اجرا و برنامهی آن به دست عزیزان بعدی سپرده شد كه باید اجرا شود، این ادعا صادق است.
وی گفت: البته این امر به این معنا نیست كه این برنامهها هیچ عیبی نداشت اما همهی نیازها و اولویتهای جامعه در این برنامهها لحاظ شده بود و تلاش شد بدون كمترین نقصی انجام شود؛ گرچه كدام كار بشری است كه بدون نقص باشد؟
رییس موسسه بینالمللی گفتوگوی فرهنگها و تمدنها سومین كاستی دولت اصلاحات را در اجرا دانست و گفت: دستاندركاران اجرا، انسان دارای نقص و ضعف هستند و علیرغم اینكه خالصانه و مخلصانه تلاش میشد كه كارهای بزرگی صورت گیرد اما طبیعتا در اجرا نقصهایی داشتیم.
خاتمی افزود: مهمترین كاستی و مانع ساختاری و رفتاری در برابر اجرای برنامهها و تامین خواستهها، مشكلی بود كه یكی از مشكلات كنونی تاریخ ما و مانعی در جهت تحقق خواستههای بزرگ ملت بوده است.
وی گفت: ملت ایران خواستار مردمسالاری سازگار با اسلام بود و انتخابات هم بستر مردمسالاری است و راز و رمز مردمسالاری نیز بسته به برگزاری انتخابات است.
رییسجمهور سابق كشورمان در ادامه سخنانش با بیان این كه جمهوری ما میخواهد اسلامی باشد گفت: این مساله از یك سو به رای مردم متكی است كه در انتخابات تجلی دارد و البته نظام ما اسلامیست كه از این جهت در هر دو مورد نگرانی وجود دارد.
خاتمی اضافه كرد: برای آسیبشناسی نظام و جامعهی ما باید در زمینههای مذكور بدون هیاهو بحث علمی و راهیابی كرد و قطعا این مساله هم دارای موافق و مخالف است.
باید از تشریفاتیشدن انتخابات نگران بود
وی با تاكید بر اینكه اگر در یك جامعه، انتخابات امر تشریفاتی شد اما ملت حقیقتا خواستار مردمسالاری بود، باید نگران بود، افزود: از دیگر ویژگیهای حاصل انتخاب مردم ایران در دوم خرداد كه یك حادثهی شگفتانگیز و بیسابقه یا كمسابقه در جهان بود این است كه در این كشور، دولت (قوهی اجرایی) مدافع و طرفدار آزادی بود و در همهی صحنهها برای حفاظت از رای مردم و جلوگیری از شیوههای دیكتاتورمنشانه در صحنه بود و نظارت داشت.
خاتمی با بیان اینكه نظارت یعنی برای فراهمآوردن فضای آزادی برای انتخاب مردم و جلوگیری از اینكه اعمال قدرت علیه رای مردم نشود و از خودكامگی و رفتار دلبخواهی آنكه قدرت را در دست دارد جلوگیری شود، تلاش شود، افزود: آیا شگفت نیست كه در ایران دولت مدافع تشكلها و آزادی رای مردم باشد؟ و احیانا آنها كه باید مدافع حق مردم باشند با اعمال روشهای قیممآبانه نظارت كنند. این یك مشكل است كه باید به آن دقت شود.
وی با تاكید بر اینكه اگر خواستار دموكراسی و مردمسالاری هستیم، باید متوجه باشیم كه زمینهی اعمال حق و آزادی مردم كه در رای دادن آشكار میشود فراهم شود، افزود: از اینكه انتخابات به یك امر تشریفاتی مبدل شود باید نگران شویم.
ظواهری كه میتوانند رهزن دین شوند
رییسجمهور سابق كشورمان با اشاره به اسلامیبودن نظام جمهوری اسلامی افزود: اسلام و دین، بزرگترین هدیه به انسان است و هیچ چیز بدتر از آن نیست كه دین به ظاهرپرستی و ظاهرگرایی مبتلا شود؛ البته در دین، مناسك و ظواهر داریم كه اگر مناسك را از دین جدا كنیم، دین ناقص میشود و ظواهر و مناسك نشانهی راهیست به سوی یك واقع و باطن.
خاتمی گفت: اگر آن باطن فراموش شد و مورد توجه قرار نگرفت و ظاهر اصل شد و اگر در ظاهر هم بر عادتها پافشاری شد، حتی ممكن است همان ظواهر هم به جای اینكه راه باشد، راهزن شود.
رییسجمهور سابق كشورمان افزود: در جوامع دینی باید نگران ظاهرپرستی و قربانیشدن روح دین باشیم.
احزابی كه باید باشند تا...
خاتمی با بیان اینكه برای ما كه كار تازهای را شروع كردهایم انتخابات و اسلام هر دو مهم است و باید نسبت به هر دو نگران بود، گفت: مسالهی دیگر در كشور ما این است كه در انتخابات و عرضهی امور تا چه حد احساسات و تا چه حد تعقل و تدبیر غلبه دارد و این منوط است به این كه مردم چهقدر روی این مساله فكر كنند.
وی با بیان اینكه از جمله ساز و كارهای جهان برای این كار كه تجربه هم شده، پیوند گسستناپذیر تحزب با مردمسالاری است، گفت: اگر حزب در كشور نباشد نمیشود یك برنامهی سنجیده عقلانی را به مردم رساند و البته اگر برنامه باشد و زمینهی انتقال آن فراهم نباشد، مشكل پیش میآید.
رییسجمهور سابق كشورمان با بیان اینكه تحزب به دو دلیل در جامعهی ما با مشكل روبهرو شده است، در عین حال از تازهكار بودن در تحزب در كشور به عنوان یكی از دو دلیل یاشده یاد كرد و گفت: از ما كه تازهكاریم نمیشود انتظار داشت در این مدت كوتاه صاحب احزاب مستحكم و سنجیده باشیم. در كشور ما هم فرهنگ دموكراسی جا نیفتاده كه قدر حزب دانسته شود و هم خود احزاب راهكارهای ایجاد پیوند با ملت و عدم تحمیل خواستههایی را كه به نام خواست ملت وجود دارد، به خوبی نمیدانند.
خاتمی با تاكید بر اینكه احزاب مستقل و تشكلهای مدنی حتما برای پا گرفتن باید از سوی حاكمیت حمایت مادی و معنوی شوند، افزود: در كشور ما به خاطر نبود این امر، بعضا احزاب، مزاحم تلقی میشوند.
برای مردمسالاری هزینه بپردازیم
خاتمی در ادامه با بیان این كه باید یاد بگیریم اگر واقعا مردمسالاری توام با دینداری میخواهیم، لوازمش را فراهم كنیم، افزود: نمیخواهم بگویم دشمنان توطئه نمیكنند و نمیخواهند از همه چیز اعم از حقوق بشر و القای بعضی شعارها علیه ایران سوءاستفاده نكنند.
وی با تاكید بر این كه ممكن است دشمنان سوءاستفاده كنند، اضافه كرد: شما نیز برای طی این مسیر باید هزینه بپردازید.
رییسجمهور سابق كشورمان در ادامه با تاكید بر لزوم برخورداری از احزاب قوی و تقویت فرهنگ تحزب اظهار داشت: مردم توقعات، خواستها و ایدهآلهایی دارند و فكر میكنند شعارها میتواند این خواستها را محقق كند اما بعد از محققنشدن دلسرد میشوند.
وی با بیان این كه بعد از این كه برنامه و شعاری مطرح میشود چه ضمانتی برای پیادهشدن آن وجود دارد؟ از دموكراسی به عنوان راهحلی قابل قبول در این حوزه نام برد.
راه كمهزینه و پرفایده دموكراسی
خاتمی كه در اظهاراتش دموكراسی را كمهزینهترین و پرفایدهترین راه برای اداره جامعه برشمرد و تحقق خواستهای مردم را در كنار تمام نقدهای مطرح و وارد بر آن میدانست، از آن به عنوان راهكاری كه ما نیز آن را انتخاب كردهایم و افتخاری در شعارهای انقلاب و موازین اسلام محسوب میشود، نام برد.
صدای رسای اسلام خمینی
وی كه جایگاه دموكراسی در اسلام با قرائت مورد قبول نظام جمهوری اسلامی را عاملی در جهت این كه صدای این اسلام از صداهای برآمده از سایر قرائتهای این دین رساتر باشد، خواند، از اسلامی كه مورد قبول جمهوری اسلامی است به عنوان اسلام عدالت و خردگرایی در میان تمام امواج سهمگینی كه وجود دارد نام برد و این اسلام را اسلام پایبند به مردمسالاری نامید.
وی اضافه كرد: به همین دلیل ما در میان شیوههای ادارهی حكومت، جمهوری اسلامی را انتخاب كردیم اما اگر ما این مساله را بپذیریم باید به لوازم آن هم تن در دهیم.
رییس موسسه بینالمللی گفتوگوی فرهنگها و تمدنها در ادامه با تاكید بر جایگاه اقلیت و نقش بیان آزاد عقاید در اصلاح و بهبود لحظه به لحظهی برنامهها از آن به عنوان شیوهای كه در نظامهای پارلمانی محور و مدار حركت قرار میگیرد، نام برد.
وی در عین حال خاطرنشان كرد: در كشورهایی كه تازه مردمسالاری را آغاز كردهاند، اولا در تدوین برنامهها مشكلاتی وجود دارد و ثانیا همان چیزی كه به وجود میآید، ضمانت اجرایی ندارد و ممكن است موانعی بر سر راه ایجاد شود.
پاسخی برای پرسشی تاریخی...
رییسجمهور سابق كشورمان با تاكید بر این كه ما در مرحلهی حساس تاریخی قرار داریم، با طرح این پرسش كه چه باید كرد؟ اظهار داشت: اولا در راستای انتخاباتی مهم قرار داریم و ثانیا سالی كه در آن هستیم، سال اتحاد و انسجام اسلامی نام گرفته كه به هر دو دلیل رسالت بزرگی داریم. كسانی كه روش و منشی را میپسندند و احساس میكنند میتوانند از این مسیر باید برای دفع خطر، قوت و انسجام جامعه، استفاده كرد، باید تلاش كنند و در عرصه حضور داشته باشند.
ایدهآلیستهای عملگرا...
وی با تاكید بر این كه باید همواره ایدهآلی فكر كرد و واقعبینانه عمل، گفت: اگر در عمل ایدهآلی رفتار كنیم همواره مجبور به تحمل شكست میشویم.
اندیشه در خانه میمیرد
خاتمی تصریح كرد: واقعیت این است كه بودن در عرصه و بهدست آوردن نكات و زمینههایی كه قانونی و شرعیست و امكان و قدرت برای پیادهشدن و اجرا در عمل را میدهد، میتواند گامهای موثری باشد، اما اندیشه، فكر و سلیقهای كه در خانه بماند و امكان تلاش در عرصه را نداشته باشد، بعد از مدتی میمیرد یا به چیز خرد و بیفایدهای تبدیل میشود؛ پس حضور در عرصه برای دفاع از فكر و روش مهم است.
انتخابات آزاد و پرشور؛ مساوی اتحاد ملی
وی همچنین یادآور شد: اگر خواستار اتحاد ملی هستیم و تهدیدی هم داریم بهترین راه برگزاری انتخاباتی پرشور و البته آزاد است.
رییسجمهور سابق كشورمان در ادامه با دعوت از مسوولان برای ایجاد اتحاد ملی و برگزاری انتخاباتی پرشور با بهكارگیری تمامی نیروهایی كه در جامعه حضور دارند، بار دیگر تاكید كرد: كسانی كه صاحبان اندیشه هستند و دلشان برای نظام میسوزد باید با تمام وجود در صحنه باشند.
سیدمحمد خاتمی با بیان این كه رقابت نشانهی به میدان آوردن همهی نیروها با همهی سلایق است، گفت: رقابت خواست همه است و هم باعث اعتلا، عظمت و دفع خطرات میشود و هم اتحاد واقعی ایجاد میكند.
برگزاركنندگان انتخابات قدر حضور سلایق را بدانند
وی افزود: برگزاركنندگان محترم انتخابات باید این موضوع را قدر بدانند و با هدف اعتدال در عرصههای مختلف اجتماعی از جمله انتخابات حضور پیدا كنند.
قوت در این نیست كه جهان از ما بترسد
رییسجمهور سابق كشورمان در پایان تصریح كرد: باید در كنار هم باشیم. قوت ما در این نیست كه جهان از ما بترسد، قوت ما در این است كه جهان به ما احترام بگذارد؛ ولو این كه مخالف ما باشد. ما با این كه همه خطرات وجود دارد، باید در فضای امنتر بتوانیم عزت و اقتدار و پیشرفتمان را تامین كنیم و امیدوارم همهی دلسوزان با عزت و عظمت در كنار یكدیگر فعالیت كنند.
در ادامهی این مراسم تندیس هشت سال تلاش از سوی مدیریت اریكه ایرانیان، محل برگزاری این همایش، به سیدمحمد خاتمی اهدا شد.
دهمین سالگرد حماسه دوم خرداد از سوی بنیاد آزادی، رشد و آبادانی ایران (باران) برگزار شد.
در این مراسم فعالان سیاسی چون مجید انصاری، سیدمحمدعلی ابطحی، سیدمصطفی تاجزاده، سیدمحمود دعایی، صادق خرازی، مرتضی حاجی، احمد بورقانی، موسوی لاری، محمدرضا عارف، فاطمه راكعی، الهه كولایی، سید صفدر حسینی، علی محمد حاضری، محسن موسوی تبریزی، گرامی مقدم، قدرت علیخانی، محمدرضا خاتمی، انصاری راد، معصومه ابتكار، محسن آرمین، محسن مهرعلیزاده و ... همچنین جمعی از دوستداران سیدمحمد خاتمی حضور داشتند.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر